Edward Kubalski: Tagebuchauszüge 1939-1040

Tagebuchauszüge von Edward Kubalski über die Verhaftung der Krakauer Professoren im November 1939 und deren Schicksal im KZ, 6.11.1939, 7.11.1939, 31.12.1939, 2.1.1940, 9.1.1940, 11.1.1940, 9.2.1940

6. XI. Dziś w południe - rzecz niesłychana - aresztowano wszystkich profesorów uniwersytetu zaproszonych na odczyt jakiegoś niemieckiego profesora na godz. 12-tą. Odwieziono ich autobusami nie wiadomo czy na Mazowiecką czy na ul. Montelupich. Powodem miała być jakaś manifestacja czy demonstracja urządzona czy też projektowana na 11 Listopada. Zdaje się, że głównym celem jest doprowadzić do zamknięcia Uniwersytetu. Nie wiadomo dlaczego iluminowano reflektorami cały Wawel, przygotowuje się widocznie jakaś parada. Seminarium duch. na Podzamczu wyewakuowano.

7. XI. [...] Aresztowanie profesorów uniwersytetu jako akt gwałtu i terroru wywarło na mieście przygnębiające wrażenie. Podstępne zwabienie, rzekomo na odczyt Prof. Müllera, (który oświadczył, że rok uniwersytecki zamierzano otworzyć bezprawnie bez zezwolenia władz - i że zresztą Uniwersytet jest zawsze feindlich gesinnt wobec Niemczyzny), a dalej wyprowadzenie nawet starych emerytowanych profesorów jak Kostaneckiego, Zolla, potem rektora Lehr-Spławińskiego, Kutrzebę, etc. pod bagnetami do aut wyglądało okropnie. Aresztowanych pomieszczono w wiadomym obozie na Mazowieckiej. Rada przyboczna ma interweniować u P. Zörnera choćby o swoich dwu członków tj. r. Kutrzebę i L. Spławińskiego. Z poznańskiego donoszą, że rozstrzelano tam 6 najpoważniejszych ziemian, P. Żółtowskiego i innych.

1940

STYCZEŃ

2.I. Oranienburg pochłonął już drugą ofiarę. Zmarł Prof. Stanisław Estreicher na serce i ogólne wycieńczenie. Rodziny nie puszczono na pogrzeb (niech się stara o paszport normalny) i nie pozwolono zabrać zwłok, bo mają tam może krematorium. Bolesne wieści rozeszły się o śmierci sędziego Frąckiewicza na Montelupich, gdzie go zawleczono (na denuncjację prywatną człowieka, którego kiedyś sądził, za zbrodnie przeciw państwu polskiemu) i tam zakatowano. Niemiecka Dyrekcja Monopolu podwyższyła ceny tytoniu a zdaje się i soli. Drożyzna wzrasta. [...]

9.I. Nowe rozporządzenie poleca oddać do 20-tego wszystkie aparaty radiowe, detektory i sprzęt radiowy po zdjęciu anten. (Widać z tego obawę o krótkofalówki). W Oranienburgu zmarł znowu geograf prof. Smoleński. Nic dziwnego wobec panujących mrozów i nieopalonych sypialni. Polskie samoloty walczą podobno na froncie finlandzkim kontra Rosji.

11.I. Znowu ofiara Oranienburga. Zmarł tamże - jak mówią - Prof. Prawocheński ze studium rolniczego. [...]

9.II. Dziś powróciło wreszcie z Oranienburga 102 profesorów a zostało jeszcze 60 młodszych. Cóż za radość dla wyzwolonych i ich rodzin. Biedni ci, co nie doczekali powrotu. 

Source
Edward Kubalski: Tagebuchauszüge 1939-1040, in: Kubalski, Edward: Niemcy w Krakowie. Dziennik 1 IX 1939 – 18 I 1945, Pod redakcją Jana Grabowskiego u. Zbigniewa R. Grabowskiego, Kraków/Budapest 2010, S. 40, 41, 45, 46 u. 51. 
Copyright
Distribution and reproduction only for scientific purposes. 
Created
24.05.2012 
Changed
18.04.2018 

Es wird empfohlen, die Quellen stets in der Originalsprache zu zitieren.

Edward Kubalski: Tagebuchauszüge 1939-1040 in: Herder-Institut (Hrsg.): Dokumente und Materialien zur ostmitteleuropäischen Geschichte. Themenmodul "Deutsche Besatzungspolitik in Polen 1939-1945", bearb. von Markus Roth. URL: https://www.herder-institut.de/en/resolve/qid/1036.html (Zugriff am 05.06.2020)